In Frankrijk varieert de hardheid van het water aanzienlijk van de ene gemeente naar de andere, en te hard water versnelt de kalkaanslag in leidingen, verwarmingsspellen en huishoudelijke apparaten. Het installeren van een waterontharder helpt deze afzettingen te beperken door calcium- en magnesiumionen te vervangen door natriumionen met behulp van een ionenwisselaar. De operatie blijft toegankelijk op voorwaarde dat aan enkele vaak onderschatte technische en wettelijke vereisten wordt voldaan.
Instelling van de residuele hardheid: wat de regelgeving vereist
De verleiding is groot om de waterontharder in te stellen om al het kalk te verwijderen. Dit is een fout. Het besluit van 11 januari 2007 stelt een kwaliteitsreferentie van minimaal 15 °f voor de distributie. Te zacht water wordt agressief voor metalen leidingen, wat corrosie en het vrijgeven van metalen zoals lood of koper bevordert.
De instelling van het apparaat moet dus een voldoende residuele hardheid handhaven. Concreet betekent dit dat de klep van de waterontharder wordt ingesteld op basis van de gemeten inkomende hardheid met een TH-kit, met als doel een uitgang rond de 15 tot 20 °f. Voordat je iets doet, moet je de hardheid van je water kennen: deze informatie staat op de waterfactuur of op de website van de ARS van jouw departement.
Deze instelling is niet slechts een formaliteit. Gezuiverd water verhoogt de natriumconcentratie, wat directe gevolgen heeft voor het voedselgebruik. De Anses raadt aan om een koud waterpunt zonder ontharding te behouden voor drinken, koken en het bereiden van babyvoeding. Het voorzien van een bypass op de koudwateraansluiting van de keuken maakt dus integraal deel uit van het project en is geen eenvoudige optionele toevoeging.
Degenen die overwegen om een waterontharder thuis te installeren, doen er goed aan deze vereiste al bij de keuze van de locatie te anticiperen, om de aansluiting van de voedingsbypass te vereenvoudigen.
Locatie en aansluiting: de werkelijke technische vereisten
De waterontharder wordt aangesloten op de hoofdwaterinlaat, stroomopwaarts van de distributie naar de verschillende punten in de woning. De locatie moet aan verschillende gelijktijdige voorwaarden voldoen, en daar gaat het vaak mis met projecten.
- De waterdruk moet zich binnen een bereik bevinden dat compatibel is met het apparaat, meestal tussen 1,5 en 6 bar. Een te hoge druk vereist een drukregelaar stroomopwaarts.
- Een afvoer voor afvalwater moet in de buurt toegankelijk zijn, omdat de regeneratiecycli pekel afvoeren. De ARS raadt bovendien aan om een terugslagklep te installeren om te voorkomen dat gezuiverd water terugstroomt naar het openbare netwerk.
- De ruimte moet droog, goed geventileerd en vorstvrij zijn. Een garage, wasruimte of technische ruimte zijn geschikt, op voorwaarde dat de temperatuur niet onder nul daalt.
- De beschikbare ruimte moet toegang bieden tot de zoutcontainer voor het bijvullen en onderhoud, zonder de benodigde ruimte voor een eventuele bypass naar de keuken te vergeten.
Wat betreft de afvoeren, zijn de ervaringen op het terrein verdeeld over de compatibiliteit met septische putten. Sommige fabrikanten staan dit toe, terwijl anderen het afraden vanwege de zoutconcentratie die de bacteriële werking van de put kan verstoren. Als jouw woning niet op het riool is aangesloten, controleer dit dan met de fabrikant en de lokale rioleringsdienst voordat je je verbindt.
Ontharder op het hele netwerk of alleen op warm water
De meeste huishoudelijke installaties behandelen het volledige netwerk. Deze configuratie vereenvoudigt de aansluiting, maar is niet altijd de meest relevante. Het beperken van de ontharding tot het warme watercircuit vermindert het zoutverbruik, verlaagt de afvoer van pekel en voorkomt de kwestie van natrium in drinkwater.
De ARS raadt in sommige gevallen aan om de ontharder te reserveren voor het warme sanitaire watercircuit. Kalk veroorzaakt immers de duurste schade in de circuits waar het water wordt verwarmd: boilers, ketels, wasmachines, vaatwassers. Koud water dat uit de keuken- en badkamerkranen komt, vormt minder problemen met kalkaanslag.
Deze configuratie vereist echter een complexere aansluiting, aangezien er stroomopwaarts van de boiler voor warm water moet worden ingegrepen en niet op de algemene inlaat. Voor een bestaande woning kan dit extra loodgieterswerk met zich meebrengen.
Onderhoud en veelvoorkomende valkuilen na de ingebruikname
Een slecht onderhouden waterontharder kan een gezondheidsprobleem worden. De eerste reflex van veel gebruikers is om het zoutniveau in de container te controleren. Dit is onvoldoende. Een schijnbaar volle container kan een zoutbrug bevatten, een harde korst aan de oppervlakte die voorkomt dat de pekel zich correct onderin vormt. De regeneratie gebeurt dan zonder zout, en het water wordt niet meer onthard.
Om een zoutbrug te detecteren, hoef je alleen maar voorzichtig de oppervlakte met een steel te duwen. Als het weerstand biedt en een blok vormt, moet je het breken en het zout omroeren. Een maandelijkse controle van de hardheid aan de uitgang met TH-teststrips blijft de meest betrouwbare methode om te controleren of het apparaat daadwerkelijk functioneert.
Een andere vaak verwaarloosde situatie: het opnieuw in gebruik nemen na een lange afwezigheid. Na meer dan drie weken inactiviteit wordt een dubbele regeneratie aanbevolen voordat je het water gebruikt. Vervolgens moeten alle tappunten worden doorgeblazen en de hardheid aan de uitgang worden gecontroleerd. Stilstaand water in de hars kan de bacteriële groei bevorderen, een risico dat de meeste handleidingen van fabrikanten vermelden zonder erop te hameren.
Het gebruikte zout moet specifiek regenererend zout zijn, in tabletten of kristallen die voor ontharders zijn bedoeld. Keukenzout of strooizout bevat onzuiverheden die de hars vervuilen en de levensduur ervan verkorten.
De installatie van een huishoudelijke waterontharder blijft een gematigd loodgietersproject, dat in enkele uren kan worden uitgevoerd door een handige doe-het-zelver. De aandachtspunten liggen minder in de aansluiting zelf dan in de initiële instelling, de keuze van de configuratie (volledig netwerk of alleen warm water) en de regelmatige controle van de werkelijke werking van het apparaat.
